NPH_12.Α – Οργάνωση Συστημάτων Υγείας-Πολιτικές Υγείας
Εκπαιδευτικοί Στόχοι
Γενικός σκοπός και Στόχοι του μαθήματος
Να εισάγει στους φοιτητές στις σύγχρονες αντιλήψεις για την διάρθρωση και οργάνωση των συστημάτων υγείας και των οργανισμών παροχής υπηρεσιών υγείας, ώστε να γίνουν κατανοητοί οι ρόλοι και οι δυναμική των λειτουργικών σχέσεων που τελικά διαμορφώνουν το επίπεδο παροχής υπηρεσιών στον πολίτη.
Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα
Όταν οι φοιτητές θα έχουν ολοκληρώσει το μάθημα θα είναι σε θέση να :
- Αντιλαμβάνονται και κατανοούν τη σημασία του στρατηγικού σχεδιασμού και δόμησης των συστημάτων υγείας και τον ρόλο του κράτους, των φορέων χρηματοδότησης και των οργανισμών παραγωγής υπηρεσιών.
- Κατανοούν και περιγράφουν τις έννοιες και τα χαρακτηριστικά του συστήματος υγείας, αντιλαμβανόμενοι την πολυπλοκότητα και τα βασικά δομικά στοιχεία του.
- Έχουν μια ολοκληρωμένη γνώση και να μπορούν να αξιολογούν τους εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης και παροχής των υπηρεσιών υγείας
- Διακρίνουν τις κύριες κατηγορίες συστημάτων υγείας στον αναπτυγμένο κόσμο και αναλύουν αυτά συγκριτικά
- Προσεγγίζουν κριτικά τα βασικά χαρακτηριστικά των συστημάτων υγείας, τόσο από την οπτική του δημοσίου όσο και της ελεύθερης αγοράς Ερμηνεύουν ιστορικά παραδείγματα θεσμικών μεταβολών και να εντοπίζουν τις προκλήσεις των σύγχρονων συστημάτων υγείας.
- Γνωρίζουν τις εξελίξεις του Ελληνικού και Κυπριακού Συστήματος υγείας και προσεγγίζουν αξιολογικά το παρόν και το μέλλον του ΕΣΥ και του ΓεΣΥ.
- Αντιλαμβάνονται τη σημασία της οργανωσιακής ανάπτυξης των οργανισμών παροχής υπηρεσιών υγείας και αναγνωρίζουν τις κύριες οργανωτικές διαστάσεις.
- Η κατανόηση της λειτουργίας των διαφορετικών μοντέλων οργάνωσης των οργανισμών παροχής υπηρεσιών υγείας σε αντιστοιχία με το μοντέλο χρηματοδότησης
- Η κατανόηση των τρόπων παρέμβασης και μετασχηματισμού της οργάνωσης των μονάδων υγείας με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών για τον ασθενή και την αύξηση της αποδοτικότητας.
Περιγραφή Μαθήματος
Το πρόγραμμα συνίσταται από 15 ενότητες
Το πρώτο μέρος εισάγει τους σπουδαστές στην έννοια και χαρακτηριστικά του συστήματος υγείας και στη σημασία του στρατηγικού σχεδιασμού. Εξετάζονται οι διάφορες εννοιολογικές προσεγγίσεις της οργάνωσης συστημάτων υγείας και πολιτικών υγείας σε διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Περιγράφονται οι τυπολογίες συστημάτων υγείας και εξηγείται, ιδιαιτέρως, η πολιτική υγείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (τρόπος σχεδιασμού και άσκησης πολιτικής υγείας στην ΕΕ). Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ιστορική εξέλιξη των συστημάτων υγείας για να γίνει συσχέτιση των παραγόντων που επηρεάζουν το σχεδιασμό και την εφαρμογή των εκάστοτε πολιτικών υγείας. Το πρώτο μέρος ολοκληρώνεται με εμβάθυνση στην οργάνωση του ελληνικού και κυπριακού συστήματος υγείας καθώς και των αντίστοιχων στρατηγικών τους. Το δεύτερο μέρος επικεντρώνεται στον στρατηγικό ανασχεδιασμό του συστήματος υγείας, στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών πολιτικών υγείας. Γίνεται αναφορά επίσης στο πλαίσιο συστάσεων του Π.Ο.Υ. Γίνεται με τη μορφή εργαστηρίου και θα εξετάσει τη σύνδεση των νέων στρατηγικών με την εισαγωγή μεταρρυθμίσεων στην πράξη. Το τρίτο μέρος παρουσιάζει το μικρο-επίπεδο των συστημάτων υγείας και ειδικότερα τα μοντέλα οργάνωσης των οργανισμών παροχής υπηρεσιών υγείας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις προκλήσεις που σήμερα αντιμετωπίζουν και πρέπει να απαντήσουν οι οργανισμοί σε σχέση με την καθολική πρόσβαση, την ποιοτική φροντίδα και την αποδοτικότητα.
Ενότητες
- Περιγραφή των εννοιών ”σύστημα” και ”πολιτική” υγείας.
- Γενικές αρχές δομής και οργάνωσης, πόροι συστημάτων υγείας και παραγόμενο προϊόν (εισροές-εκροές)
- Ιστορική εξέλιξη των συστημάτων υγείας
- Τυπολογία συστημάτων υγείας
- Μοντέλα χρηματοδότησης και δόμησης συστημάτων υγείας
- Ανάλυση οργάνωσης συστημάτων και πολιτικών υγείας σε Γαλλία, Αυστραλία, Καναδά, Φιλανδία κλπ.
- Σημαντικοί σταθμοί στο ελληνικό και κυπριακό σύστημα υγείας
- Η σημασία του Στρατηγικού Σχεδιασμού στην ανάπτυξη συστημάτων υγείας
- Διεθνείς καινοτόμες πρακτικές στρατηγικής αναδιοργάνωσης συστήματος υγείας
- Το πλαίσιο της ΕΕ και οι συστάσεις του ΠΟΥ Εργαστήριο –συζήτηση για την χάραξη στρατηγικής αλλαγής συστήματος υγείας και την επιτυχή εισαγωγή μεταρρυθμίσεων, στο πλαίσιο Ευρωπαϊκών πολιτικών υγείας
- Η σημασία του Στρατηγικού Σχεδιασμού του συστήματος
- Ο ρόλος των φορέων χρηματοδότησης και οργανισμών παραγωγής υπηρεσιών εντός του συστήματος υγείας
- Μοντέλα οργάνωσης των μονάδων παροχής υπηρεσιών υγείας
- Μοντέλα οργάνωσης της διασύνδεσης των φορέων παροχής υπηρεσιών
- Μοντέλα συντονισμού μονάδων υγείας με στόχο την καθολική κάλυψη του πληθυσμού και την παροχή ποιοτικής και αποδοτικής φροντίδας
NPH_12.Β – Οικονομικά της Υγείας
Εκπαιδευτικοί Στόχοι
Γενικός σκοπός και στόχοι: Να εισάγει τους φοιτητές στις βασικές έννοιες των οικονομικών και στις βασικές μεθόδους οικονομικής ανάλυσης, και να καταδείξει πώς αυτές σχετίζονται με τη μελέτη της υγείας και της φροντίδας υγείας
Μαθησιακά αποτελέσματα: Όταν οι φοιτητές θα έχουν ολοκληρώσει το μάθημα θα είναι σε θέση:
- να αναγνωρίζουν το αντικείμενο της επιστήμης των οικονομικών της υγείας και το πεδίο εφαρμογής τους και να περιγράφουν τη συμβολή των οικονομικών της υγείας στην οργάνωση και τη λειτουργία των υγειονομικών αγορών και την επίδρασή τους στη διαμόρφωση της πολιτικής υγείας,
- να κατανοούν τη φύση και τον χαρακτήρα του αγαθού υγεία σε σχέση με την ιατρική περίθαλψη και να αναλύουν τις ιδιομορφίες της αγοράς υπηρεσιών υγείας σε σύγκριση με τις συνήθεις αγορές,
- να αναλύουν βασικές έννοιες των οικονομικών, όπως τη σπανιότητα των πόρων, τα οριακά μεγέθη, τη χρησιμότητα, την προσφορά και τη ζήτηση, και να διακρίνουν τα βασικά υποδείγματα των αγορών και να εξηγούν τη νεοκλασσική θεωρία του καταναλωτή,
- να συζητούν τους παράγοντες οι οποίοι επιδρούν στην ζήτηση υπηρεσιών υγείας και να αναλύουν το φαινόμενο της προκλητής ζήτησης και να ερμηνεύουν τη σχέση της ζητούμενης ποσότητας με τις μεταβολές των τιμών και του εισοδήματος,
- να προσδιορίζουν τις εισροές και των εκροές στις υπηρεσίες υγείας και τις συναρτήσεις παραγωγής και κόστους.Να ερμηνεύουν τα φαινόμενα αυτά στην προοπτική της βραχυχρόνιας και μακροχρόνιας περιόδου, και να αξιολογούν τη σημασία της υποκατάστασης των συντελεστών παραγωγής και της οριακής ανάλυσης,
- να κατανοούν τις κυριότερες μεθόδους αποζημίωσης των προμηθευτών υπηρεσιών υγείας και να αναλύουν τα κίνητρα αυτών στη διαμόρφωση της προσφοράς και ορθολογικής κατανομής των πόρων, και να αποτιμούν το ρόλο τους στη συγκράτηση του υγειονομικού κόστους,
- να εξηγούν το γιατί η λήψη απόφασης υπό συνθήκες αβεβαιότητας είναι σημαντική για την εξήγηση του φαινομένου της ανάπτυξης της αγοράς ασφάλισης της υγείας και να ορίζουν τα «εργαλεία» αντιμετώπισης των αποτυχιών της ασφαλιστικής αγοράς. Τέλος, να συγκρίνουν την κοινωνική ασφάλιση με τη ιδιωτική ασφάλιση,
- να γνωρίζουν τις τεχνικές και τις μεθόδους μέτρησης της υγείας και της ποιότητας της ζωής και να αξιολογούν τις υγειονομικές παρεμβάσεις από την πλευρά των αποτελεσμάτων στο επίπεδο υγείας,
- να κατανοούν το ρόλο της οικονομικής αξιολόγησης στη λήψη αποφάσεων και τη διαμόρφωση πολιτικών υγείας, να διακρίνουν τις διαφορετικές μεθόδους οικονομικής αξιολόγησης και να αποτιμούν τη σχέση κόστους και έκβασης των ιατρικών παρεμβάσεων,
- να εξηγούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και κατανομής των σπάνιων υγειονομικών πόρων,
- να μεταφράζουν τα θεωρητικά οικονομικά μεγέθη σε μετρήσιμα εμπειρικά, κατανοώντας πως αυτά συνδέονται μεταξύ τους.
Περιγραφή Μαθήματος
Το μάθημα των Οικονομικών της Υγείας αποσκοπεί σε μια γενική θεώρηση της σύγχρονης εννοιολογικής προσέγγισης των οικονομικών της υγείας από την θεωρητική θεμελίωση έως της εμπειρική εφαρμογή. Η δομή του μαθήματος εκκινεί με την επιστημολογική θεμελίωση των οικονομικών της υγείας και τις βασικές αρχές των οικονομικών της υγείας, όπως προέρχονται από την πολιτική οικονομία, τη δημόσια οικονομική και τη μακροοικονομία. Εν συνεχεία, η ανάλυση περνά στο βασικό ζήτημα της ασφάλισης υγείας, ένα εκ των θεμελιωδών ζητημάτων και λόγων ύπαρξης των οικονομικών της υγείας και της σύγχρονης μορφής των συστημάτων υγείας. Στις τελευταίες ενότητές του, το μάθημα προχωρά στο πεδίο της οικονομικής αξιολόγησης, βασικής ρυθμιστικής λειτουργίας της σύγχρονης πολιτικής υγεία και φαρμάκου και, εν τέλει τη χρήση των σύγχρονων εργαλείων των οικονομικών ης υγείας αναφορικά με την κατανομής των πόρων, ουσιαστικά κλείνοντας τον κύκλο του βασικού αξιώματος της επιστήμης των οικονομικών της υγείας, ήτοι τη διερεύνηση “της ασυμμετρίας των (σπάνιων) διαθέσιμων πόρων και των αναγκών υγείας”.
Ενότητες
- Ιστορική εξέλιξη, επιστημολογική θεμελίωση των οικονομικών της υγείας
- Η διαφορετικότητα της υγείας και της αγοράς υπηρεσιών υγείας
- Βασικές έννοιες των οικονομικών Ι
- Βασικές έννοιες των οικονομικών ΙΙ
- Ζήτηση υπηρεσιών υγείας
- Προσφορά και διαδικασίες παραγωγής υπηρεσιών υγείας
- Μέθοδοι αποζημίωσης των προμηθευτών υπηρεσιών υγείας και πολιτικές ελέγχου του κόστους
- Η ασφάλιση της υγείας
- Ασφαλιστικά συστήματα (ιδιωτική και κοινωνική ασφάλιση)
- Η μέτρηση της υγείας και των αποτελεσμάτων των παρεμβάσεων υγείας
- Οικονομική αξιολόγηση
- Η λήψη αποφάσεων υπό το πρίσμα των οικονομικών της υγείας
- Εμπειρική μέτρηση οικονομικών μεγεθών & Συμπεράσματα και αξιολόγηση